xay nha xuong

may han ho quang

may cat plasma

may thao vo

cau nang 2 tru

sung xiet bu long

lollol

Vương quốc Anh, quê hương của HTX
tulieuhtx - Tư liệu HTX
Thứ hai, 04 Tháng 1 2010 14:20

Robert Owen, cha đẻ của tư  tưởng Hợp tác xã

Robert Owen (1771 – 1858) là nhà doanh nghiệp, nhà hoạt động xã hội Anh, là người khởi xướng chủ nghĩa xã hội không tưởng, người đầu tiên khởi xướng chế độ bảo hiểm xã hội, là người sáng tạo ra tư tưởng hợp tác xã.

Cuối thế kỷ 18, tình hình xã hội Anh có nhiều biến động, người lao động trong các nhà máy, hầm lò phải làm việc cật lực đến 13 tiếng mỗi ngày. Năm 1800, Owen là chủ một nhà máy dệt đã cảm nhận được sự mâu thuẫn của chủ nghĩa tư bản và mặc dù là một nhà kinh doanh thành đạt nhưng ông vẫn không thể nào xoá bỏ được hoài nghi đối với xã hội.

Trước nỗi khổ cùng cực của công nhân trong nhà máy, ông là người đầu tiên giảm giờ làm việc của công nhân từ 13 giờ xuống còn 10,30 giờ mỗi ngày, đồng thời cải thiện điều kiện và thiết bị làm việc, tăng lương và duy trì trả 100% lương cho công nhân trong thời gian nghỉ việc vì đau ốm. Với những cải cách như vậy, Owen đã trở thành ông vua trong lĩnh vực dệt may, sở hữu những nhà máy dệt lớn nhất và hiện đại nhất lúc bấy giờ với hơn 1500 công nhân.

Owen đã vứt bỏ tư tưởng của nhà tư bản công nghiệp, tập trung trí tuệ và tâm lực xây dựng nhà ở sạch đẹp, chăm sóc người bệnh, mở trường học miễn phí và vườn trẻ đầu tiên trên thế giới. Owen nhấn mạnh tính cần thiết phải cải thiện môi trường, giáo dục trẻ em, giáo dục người lao động, giáo dục nhân dân góp phần giải quyết khủng hoảng và thất nghiệp, Owen đã đưa ra phương án xây dựng HTX sản xuất công nông nghiệp với khoảng 300 – 2.000 người. Nhưng đề xuất của Owen không được chấp nhận  vì nó mang nội dung cải cách xã hội trên tinh thần viện trợ người thất nghiệp.

Mặc dù vậy ông vẫn nỗ lực thực hiện mục tiêu xây dựng HTX và năm 1821 ông đã thành lập HTX thu mua đầu tiên ở London, năm 1824 ông sang Mỹ  mua 2 vạn mét đất để xây dựng một làng hợp tác, làng New Harmoney.

Tuy nhiên, giữa lý tưởng và hiện thực có sự cách biệt quá lớn. Trong nền sản xuất hàng hoá TBCN, một người dù có dốc lòng dốc sức để cải cách xã hội sản xuất hàng hoá vẫn gặp phải muôn vàn khó khăn. Sau ba năm nỗ lực, làng hợp tác New Harmoney thất bại. Owen mất toàn bộ tài sản và phải quay về nước Anh. Lúc này Owen tập trung nghiên cứu, dựa trên quan điểm xã hội sâu sắc và dựa trên chính những kinh nghiệm tích luỹ thực tế từ nhà máy của mình, Owen cho rằng tăng năng suất không những không đem lại lợi ích mà còn đem lại sự khó khăn nghèo đói, mà nguyên nhân sâu xa của nó là thiếu sót về chế độ xã hội, Owen phân tích trên cơ sở kinh tế học.

-     Gia tăng năng suất - dư thừa công nhân - thất nghiệp – nghèo đói.

-     Thiếu thị trường tiêu thụ - dư thừa cung - thất nghiệp – nghèo đói.

Để giải quyết vấn đề, Owen đưa ra giải pháp trả lương cao cho người lao động và thành lập HTX dựa trên quan điểm: lao động, tiêu thụ, tài sản chung và quyền lợi ngang nhau, ông cho rằng tiêu thụ và lao động chung trong HTX sẽ loại bỏ lợi ích cá nhân và mưu cầu lợi nhuận quá mức, tài sản chung và quyền lợi ngang nhau sẽ tránh được tình trạng của cải tập trung vào tay một số người. Đây chính là tư tưởng Chủ nghĩa xã hội của Owen và ông đề xướng hình thức HTX với nội dung: “Trong cuộc đời, mọi người không chỉ có nhiệm vụ loại trừ cái ác, cái nghèo và những đau thương mất mát, mà còn phải có quyền mưu cầu hạnh phúc. Không hạnh phúc nào vĩnh cửu bằng hạnh phúc có được khi ta đưa hàng vạn người vào một môi trường sống tốt đẹp theo những nguyên tắc thống nhất xưa và nay”.

Thời kỳ này cũng có nhiều nhà xã hội học xuất sắc khởi xướng cải tạo xã hội thông qua xây dựng HTX – XHCN như Charles Fourier (Pháp), Marx và Engel (Đức). Chính Marx và Engel gọi CNXH thời kỳ đầu diễn ra ở châu Âu và nửa cuối thế kỷ 19 là CNXH không tưởng, và hai ông gọi chủ nghĩa Marx là CNXH khoa học.

Vào thời đại của Owen không chỉ có các HTX mà còn có các tổ chức liên minh tự phát, nhưng hầu hết các HTX trong thời kỳ này không có được bước phát triển ổn định và về sau đều tan rã. Tuy vậy Owen đã mang đến cho các HTX đó nguồn tư tưởng và phương hướng đưa họ tiếp cận với HTX hiện đại. Đây là bước tiến quan trọng đi từ tư tưởng kinh tế hợp tác xã đến với một tổ chức hợp tác xã. Tư tưởng hợp tác xã được kết hợp và hình thành nhờ sự gặp gỡ giữa bản thân HTX và sự tự phát ra đời HTX. Sau này những tư tưởng đó được thể hiện dưới dạng quy tắc HTX, quy tắc hợp tác xã đầu tiên ra đời như là quy phạm kinh doanh của các nhà tiên phong Rochdale năm 1844 và sau này được thế giới công nhận là năm đầu tiên ra đời của HTX hiện đại.

Liên minh những người tiên phong công bằng (Rochdale Society of Equiptable Pioneers) được đăng ký thành lập ngày 24-10-1884, trụ sở trong một khu nhà nhỏ  Rochdale bang Lancashire, Vương quốc Anh, họ bắt đầu hoạt động bằng hàng loạt các cửa hàng bán bột mỳ, bơ, đường viên ... Những nhà sáng lập HTX Rochlade đã xây dựng quy ước kinh doanh, đề cập đến mục đích kinh doanh và cốt lõi là các nguyên tắc Rochdale sau này.

Quy ước gồm 32 điều, chủ yếu là:

* Mục đích của HTX: là làm việc để cải thiện thu nhập cho xã viên đồng thời cải thiện hiện trạng gia đình và xã hội.

* Kế hoạch: tập trung thực hiện các công việc:

-        Mở các chi nhánh, cửa hàng bán thực phẩm và quần áo.

-        Xây dựng một số nhà ở cho xã viên biết giúp đỡ lẫn nhau để cải thiện tình trạng gia đình và xã hội.

-        Sản xuất hàng hoá

-        Mua hoặc thuê đất cho xã viên thất nghiệp canh tác.

-        Giáo dục và tập huấn khả năng quản lý...

Sở dĩ HTX những người tiên phong Rochdale được đánh giá cao trong lịch sử HTX và được coi là mốc HTX đích thực đầu tiên ra đời trên thế giới vì họ có nguyên tắc rõ ràng (nguyên tắc Rochdale) và những nguyên tắc đó vẫn còn nguyên giá trị đến ngày nay.

Những nguyên tắc Rochdale đã gây ảnh hưởng rất lớn đến HTX cả ở Vương quốc Anh và ở nhiều nước khác. HTX ở Rochdale đã phát triển rực rỡ trong khoảng thời gian từ 1844 đến 1855, số lượng xã viên tăng 50 lần, tổng tiền quỹ tăng khoảng 400 lần, lượng công việc tăng 63 lần và lượng tiền tích luỹ tăng khoảng 100 lần.Đến năm 1852, Luật HTX sản xuất và tiết kiệm ở Vương quốc Anh được ban hành, là bộ luật HTX đầu tiên trên thế giới.

Cập nhật ngày Thứ hai, 04 Tháng 1 2010 14:32
 

Hình Ảnh Hoạt Động

Liên minh HTX tỉnh triển khai đề cương tuyên truyền 70 năm ngày truyền thống HTX Việt Nam