Omicron là gì? Mức độ lây lan như thế nào?

Cho đến nay, đại dịch Covid-19 vẫn là mối hiểm họa lớn trên toàn cầu. Tuy nhiên, thời gian gần đây, ca mắc mới hay vắc xin phòng ngừa đã không còn là “tiêu điểm nóng” trong ngày nữa. Thay vào đó, sự xuất hiện của biến thể mới sau Delta đang khiến cho cả thế giới phải lo ngại. Đó chính là biến thể Omicron.

1. Biến thể Omicron là gì? 

Omicron là tên một loại biến thể mới của SARS-CoV-2 được phát hiện lần đầu tiên trong mẫu xét nghiệm tại Botswana vào ngày 11 tháng 11, 2021 và tại Nam Phi vào ngày 14 tháng 11 cùng năm. Ban đầu, đây là biến thể B.1.1.529 nhưng đến ngày 26 tháng 11, 2021, chúng đã được WHO đặt tên là Omicron.

Omicron được phân loại vào biến thể đáng lo ngại vào ngày 30 tháng 11, 2021 tại Hoa Kỳ. Cho đến ngày 1 tháng 12, 2021, ca nhiễm biến thể này chính thức được phát hiện tại nơi đây.

Hiện nay, CDC vẫn đang tiếp tục nhanh chóng phối hợp với đối tác ngành cũng như y tế công trên toàn cầu để giám sát sự phát triển, mức độ lây lan và nguy cơ tái nhiễm của biến thể mới.

Tuy nhiên, mặc cho sự phát triển của biến chủng Covid mới Omicron, thì biến thể Delta vẫn là biến thể chính đang lưu hành tại Hoa Kỳ nói riêng và các nước trên toàn thế giới nói chung. Hiện nay, chưa có nghiên cứu nào đưa ra chính xác khả năng lây lan cũng như tính chất nghiêm trọng của biến thể này.

2. Biến thể Omicron có nguy hiểm không?

Ngay từ đầu, WHO đã đánh giá Omicron là biến thể đáng lo ngại. Bởi lẽ, sự phát triển cũng như tốc độ lây lan của nó cho đến ngày hôm nay đã tăng lên cấp số nhân mỗi ngày.

So với biến thể Vũ Hán ban đầu thì Omicron có đến 60 đột biến với tốc độ lây lan nhanh trong cộng đồng. Đến nay đã có 50 quốc gia trên thế giới xuất hiện biến thể này. Tệ hơn nữa, tại Gauteng, Nam Phi, vào ngày 11 tháng 11, 2021 phát hiện 120 mẫu xét nghiệm biến chủng Omicron đầu tiên và tăng vọt lên đến 2038 ca chỉ sau 17 ngày.

Nam Phi chính là một trong những quốc gia minh chứng cho tốc độ lây lan của biến thể mới. Kể từ ngày 29 tháng 11 đến ngày 3 tháng 12 năm 2021 số bệnh nhân dương tính với SARS-CoV-2 đã tăng gần 7 lần, đỉnh điểm lên hơn 16.000 ca/ngày.

Có 80% trong số ca nhập viện là những người trẻ tuổi và đối với Delta và Beta, nguy cơ tái nhiễm biến thể Omicron cũng cao hơn 3 lần thậm chí tốc độ lây lan còn nhanh hơn gấp 5 – 6 lần.

CDC cũng khuyến cáo rằng, bất cứ ai cũng có thể nhiễm biến thể mới và lây lan virus cho người khác. Đặc biệt, theo thông tin từ WHO, người từng nhiễm Covid-19 khi bị tiếp xúc với những người mang biến thể Omicron sẽ có nguy cơ tái nhiễm cao hơn. Tuy nhiên, đây chỉ là những nghiên cứu bước đầu và cần có thêm thời gian theo dõi, giám sát.

3. Vắc xin Covid-19 có hiệu quả với biến thể này không?

Ngày 15 tháng 12 vừa qua, WHO đã đưa ra bằng chứng ban đầu cho thấy các loại vắc xin ngừa Covid hiện nay có thể kém hiệu quả hơn trong việc ngăn ngừa sự lây lan của biến thể Omicron. Hơn nữa, nguy cơ tái nhiễm biến thể này cũng cao hơn so với các biến thể SARS-CoV-2 trước đó.

Tuy nhiên, các thực nghiệm mới nhất đã cho thấy mũi 3 vắc xin Pfizer có khả năng ngăn chặn sự lây lan của biến thể mới. Cụ thể, Viện Nghiên cứu Sức khỏe ở Durban, Nam Phi đã tiến hành nghiên cứu và phát hiện Omicron có thể khiến cho mức độ kháng thể trung hòa giảm xuống 40 lần ở những người đã tiêm đủ 2 mũi vắc xin.

Đây là con số khi so sánh với biến chủng Covid-19 ở Trung Quốc được phát hiện vào 2 năm trước. Bên cạnh đó,có một tín hiệu đáng mừng rằng, mũi vắc xin thứ ba (mũi vắc xin tăng cường) sẽ làm giảm nguy cơ nhiễm Omicron, đặc biệt là đẩy lùi diễn tiến nặng có thể xảy ra.

Đó là lý do vì sao, những ai đã tiêm đủ 2 mũi vắc xin cần tiêm nhắc lại, kể cả người đã từng khỏi bệnh cũng cần được tiêm vắc xin để dự phòng sớm một cách hiệu quả.

4. Cần làm gì để bảo vệ mình trước biến thể Omicron?

Đây là biến thể có tốc độ lây lan đến “chóng mặt” cùng với nguy cơ tái nhiễm cao nên tất cả mọi người đều phải chủ động chăm sóc sức khỏe và bảo vệ mình. Dưới đây là những việc mà bạn cần làm để ứng phó với biến thể này.

Tiêm đủ liều cơ bản, bổ sung và nhắc lại 

Như đã đề cập ở trên, dù các loại vắc xin có thể hoạt động kém hiệu quả hơn nhưng trong khi các nhà khoa học vẫn đang “chạy đua” với việc nghiên cứu biến thể mới thì vắc xin là “vũ khí” duy nhất để bảo vệ bản thân cũng như tạo miễn dịch cộng đồng.

Như vậy, bạn cần tiêm đủ 2 liều vắc xin cơ bản theo đúng thời hạn. Bên cạnh đó, nhiều quốc gia trên thế giới cũng đang tiến hành tiêm liều tăng cường. Trong đó, vắc xin và liều lượng tăng cường cho mũi bổ sung và nhắc lại sẽ theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Làm test nhanh kháng nguyên tại nhà

Test nhanh kháng nguyên là “công cụ” hữu ích giúp bạn an tâm hơn khi “sống chung” với dịch. Tự làm test nhanh kháng nguyên tại nhà sẽ giúp bạn chủ động phát hiện sớm nếu có nhiễm Covid, và chủ động báo với trung tâm y tế địa phương để kịp thời xây dựng phương án cách ly theo quy định của từng địa phương.

Tuy nhiên, hãy sử dụng test nhanh kháng nguyên đã được sự phê duyệt của Bộ Y tế và báo ngay với cơ quan chức năng để được xử lý kịp thời nếu phát hiện dương tính.

Một số cách ứng phó khác 

Tương tự như cách ứng phó mà chúng ta đã từng thực hiện với các biến chủng khác, khẩu trang vẫn luôn là “vật bất ly thân”. Chúng có tác dụng chống lại phơi nhiễm virus qua giọt bắn trong trường hợp có tiếp xúc với F0.

Hơn nữa, cần rửa tay sát khuẩn, súc miệng họng 2 – 3 lần/ngày và giữ gìn vệ sinh nhà cửa sạch sẽ, thoáng mát. Việc xây dựng một thực đơn dinh dưỡng đủ chất và chế độ tập luyện khoa học là cách để tăng cường hệ miễn dịch, chống lại sự xâm nhập của virus gây hại.

Như vậy, trên đây là một số thông tin cần thiết về biến thể Omicron mà bạn cần đặc biệt quan tâm để bảo vệ bản thân cũng như giúp cho những người xung quanh nhận ra được tầm quan trọng của vắc xin. Từ đó không còn chủ quan trước diễn biến khó lường của dịch bệnh.

Xem thêm: